Οι τάφοι του Δερβενίου. Τοπογραφικό διάγραμμα.
Ο κρατήρας του Δερβενίου.
Ο πάπυρος του Δερβενίου.
Ο πάπυρος του Δερβενίου.

Οι τάφοι του Δερβενίου

Σε απόσταση 9χλμ. BA Θεσσαλονίκης, στη θέση Δερβένι, βρίσκεται ο μακεδονικός τάφος γνωστός ως «τάφος του Μακρίδη Μπέη», από το όνομα του πρώτου ανασκαφέα του Οθωμανού, Έλληνα αρχαιολόγου Θεόδωρου Μακρίδη. Ο τάφος εντοπίστηκε το 1910 και ήταν συλημένος. Πρόκειται για έναν τάφο μνημειακών διαστάσεων, αποτελούμενο από θάλαμο και προθάλαμο, ο οποίος κατασκευάσθηκε στις αρχές του 3ου π.Χ. αιώνα, για την ταφή ενός νεκρού. Ο τάφος, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης και συντήρησης (2012-2015), είναι σήμερα επισκέψιμος.

Το 1962, κατά τη διαπλάτυνση της οδού Θεσσαλονίκης –Λαγκαδά, ενάμιση χιλιόμετρο ΒΑ του «τάφου Μακρίδη Μπέη», ήλθαν στο φως έξι κιβωτιόσχημοι τάφοι, ένας λακκοειδής και ένας μονοθάλαμος μακεδονικού τύπου. Η αποκάλυψη των παραπάνω πλούσια κτερισμένων τάφων, άμεσα συσχετιζόμενων με την αρχαία μυγδονική πόλη της Λητής, αποτέλεσε σταθμό για την αρχαιολογική έρευνα της αρχαίας Μακεδονίας και εμπλούτισε τις γνώσεις μας για τα εργαστήρια τορευτικής στο μακεδονικό χώρο.

Στην ίδια θέση, το 1997, ανασκάφηκε ένας διθάλαμος μακεδονικός τάφος (συμβατικά τάφος ΙΙΙ), κτισμένος σε όρυγμα, λαξευμένο στον φυσικό βράχο. Ο τάφος είναι επισκέψιμος.

Μεταξύ των μακεδονικών τάφων Γ και ΙΙΙ τον Φεβρουάριο του 1986 αποκαλύφθηκε ένας λαξευτός μονοθάλαμος καμαροσκεπής τάφος. Ο τάφος βρέθηκε συλημένος.